Arguments
Agent, Theme, counter-Theme, Partner · Polish cloth · working claim, revisable
wymienić / wymieniać · Agent (nominative) + Theme (accusative CO) + partner (z + instrumental, z KIM) + counter-Theme (na + accusative, na CO)
WSJP government, goods sense: Rz osobowy + wymienić + CO + (z KIM) + (na CO) · the same string on imperfective wymieniać · parentheses are the dictionary’s optional slots
wymienić się · partner z + instrumental · the traded thing in the bare instrumental (CZYM) · schema (z KIM) + CZYM · a second schema is (z KIM) + na CO · plural subject Rzpl
zamienić · KOGO/CO + (na KOGO/CO) · transform sense w KOGO/CO | na KOGO/CO · zamienić się miejscami · rozmienić · CO + (na CO)
An exchange, on this reading, has someone who gives a thing and receives another, and a partner when a line names one. WSJP’s goods sense of wymienić, labeled coś z kimś na coś, defines the verb as giving something to someone and taking something else in return. The syntax string is CO + (z KIM) + (na CO). The accusative is the thing given. na plus accusative is the thing received. z plus instrumental is the partner. The imperfective article prints the same three slots. PWN’s gloss is dać komuś coś w zamian za coś innego. The komuś in that gloss is inside the definition of giving. It is not a printed dative frame of wymienić.
Where the best translation diverges from English exchange. Cambridge’s learner entry, as the Portuguese and Russian pages cite it, prints exchange something for something: I exchanged those trousers for a larger size. The business entry prints exchange sth with sb as a separate pattern. English exchange X for Y with Z stacks those two patterns. Polish marks the received thing with na plus accusative, the same job as English for, and marks the partner with z plus instrumental, the same job as English with. Russian обменять marks the received thing with на plus accusative. Rosenthal’s transitive government there is что на что, with no person in с. WSJP’s transitive string does print the partner and the na-phrase together, both optional. The citations opened here fill the slots apart: na inną żywność has no z, and z nim akcje has no na. A clause that fills accusative, na, and z of a person is the schema, not one citation. Under się the given thing leaves the accusative and stands in the bare instrumental.
na plus accusative is the received thing. WSJP: chcieli ją wymienić na inną żywność lub na inny potrzebny przedmiot. ją is the accusative Theme. na inną żywność and na inny potrzebny przedmiot are na plus accusative. The imperfective citation is Wymieniam skóry na żywność, and wymieniano sól na złoto. That na is the counter-Theme, like English for and like Russian на on обменять. One citation uses a different marker for the thing received: wymienili dwóch serbskich zakładników w zamian za siedmiu Albańczyków. w zamian za is not na plus accusative. The partner line is Agora mogłaby wymienić z nim akcje. z nim is z plus instrumental. akcje is accusative. There is no na in that clause.
wymienić się drops the Theme from the accusative to the bare instrumental. WSJP’s head wymienić się, sense wizytówkami, defines it as giving something to one another and taking something else in return. The syntax is (z KIM) + CZYM, and also (z KIM) + na CO, and a plural subject with no further phrase. The collocations are wymienić się adresami, numerami (telefonów), wizytówkami, znaczkami. adresami, wizytówkami, and znaczkami are instrumental. The citations wymienić się monetami, pocztówkami and wymienili się koszulkami are the same case, with no accusative of the thing. wymieni się z BGK powierzchnią stacks z plus instrumental and the instrumental Theme. The imperfective goods article prints mieć czym się wymieniać z innymi: czym is instrumental, and z innymi is the partner. The transitive collocation in that same article is wymieniać znaczki, accusative. The second się schema, (z KIM) + na CO, keeps na plus accusative and does not print an instrumental Theme. The citation is nie wymieni się na byle co. The drop from accusative to instrumental is the CZYM pattern, not that na-line.
Places · who wears which marking
The accusative is the thing given, on wymienić and wymieniać without się. na plus accusative is the thing received, where a line prints na. z plus instrumental is the partner. On wymienić się the thing traded is bare instrumental, and the partner is still z plus instrumental. A plural subject can carry the instrumental alone. zamienić shares na plus accusative and also prints w plus accusative in the sense of turning something into something else. rozmienić takes the note as accusative and the smaller money as na plus accusative.
Printed counter-Theme · na + accusative · transitive
✓ chcieli ją wymienić na inną żywność lub na inny potrzebny przedmiot. WSJP · wymienić · coś z kimś na coś · NKJP: Pawełczyńska, Wartości a przemoc, 1995 · ją accusative · na + accusative · no z
✓ Wymieniam skóry na żywność, którą przywożą mi łodzią. · Tutaj wymieniano sól na złoto i niewolników. WSJP · wymieniać · same goods sense · NKJP: Sapkowski, Wieża Jaskółki, 2001 · Micor, Dziennik Zachodni, 2006 · skóry, sól accusative · na żywność, na złoto
✓ najłatwiej wymienić znaczki czy karty telefoniczne. · wymieniać znaczki pocztowe. WSJP · accusative only · no na · no z · the stamps collocation is also wymieniać znaczki
exchange it for other food · skins for food · salt for gold · stamps · the thing given is accusative · the thing received, where a line prints it, is na plus accusative
Printed partner · z + instrumental · on the transitive
✓ Agora mogłaby wymienić z nim akcje. WSJP · wymienić · goods sense · z nim instrumental · akcje accusative · no na
✓ wymienić z nim pogląd na sytuację WSJP · wymienić · sense uprzejmości · NKJP: Szczypiorski, Początek, 1986 · z nim · accusative pogląd · this sense is mutual greetings and views, not the goods frame · the schema is still CO + (z KIM)
✓ Działacze … wymienili dwóch serbskich zakładników w zamian za siedmiu Albańczyków. WSJP · goods sense · NKJP: Dziennik Polski, 1998 · the received people are w zamian za · not na + accusative · no z
exchange shares with him · exchange a view with him · exchange hostages in return for seven Albanians · the partner is z plus instrumental · w zamian za is a different marker of the thing received
wymienić się · bare instrumental Theme · partner z + instrumental
✓ wymienić się adresami, numerami (telefonów), wizytówkami, znaczkami WSJP · wymienić się · sense wizytówkami · collocations · instrumental · no z in the collocation line
✓ Będzie można […] wymienić się m.in. monetami, pocztówkami, fajkami, czy naklejkami z gum do żucia. · Zawodnicy kulturalnie wymienili się koszulkami. WSJP · NKJP: Trybuna Śląska, 2004 · Chętkowski, 2007 · instrumental Theme · the players are a plural subject · no z
✓ PAP … wymieni się z BGK powierzchnią · wymienili się z nią pochwalonym · mieć czym się wymieniać z innymi WSJP · z BGK, z nią, z innymi are z + instrumental · powierzchnią, pochwalonym, and czym are the instrumental Theme · the czym line is a citation in the imperfective goods article
✓ przedsiębiorca nie wymieni się na byle co. WSJP · the second schema (z KIM) + na CO · this citation fills na + accusative and leaves the partner and the instrumental Theme out
✓ wymieniliśmy się adresami. constructed · the collocation wymienić się adresami is WSJP · the finite 1pl is not that collocation line · Wikisłownik’s conjugation table prints wymieniliśmy as a form of wymienić, not this clause
exchange addresses, cards, stamps, coins, shirts · exchange floor-space with BGK · have something to exchange with others · the Theme of się is instrumental · the partner is z plus instrumental · a plural verb can stand without z
zamienić · swap or replace · and turn X into Y
✓ małżonkowie musieli zamienić na mniejsze, dwupokojowe · nie chciałam zamienić tej pracy na żadną inną · zamienić słowo „Wojtek” na „Jacek” WSJP · zamienić · sense mieszkanie · zastąpić kimś lub czymś innym · na + accusative · schema KOGO/CO + (na KOGO/CO) · no z KIM
✓ zamienić karę śmierci na dożywocie, papiery wartościowe na gotówkę, słowa na czyny WSJP · collocations of that replace sense · słowa na czyny is in the same list as the flat and the securities
✓ zamieniła młodzieńca w białego orła. · zamienić na nartostrady i wyciągi. · zamienić człowieka w zwierze, … dom na muzeum WSJP · sense dom na muzeum · spowodować, że ktoś lub coś staje się kimś lub czymś innym · schema w KOGO/CO | na KOGO/CO · the eagle is w + accusative · the ski runs are na + accusative
✓ zamienić się miejscami English Wiktionary · zamienić · reflexive with się · to swap, to switch · miejscami instrumental · no z in the usage line
✓ Zły czarnoksiężnik zamienił księcia w żabę. · zamienił stryjek siekierkę na kijek · zamienić się w słup soli Wikisłownik · w żabę and the proverb’s na kijek are transitive · w słup soli is się plus w + accusative · not the goods frame
wymienić gives a thing and takes another, with an optional partner in z. zamienić replaces X with Y in na plus accusative and does not print that partner. The same verb turns X into Y, and that sense prints w plus accusative as well as na. zamienić się miejscami is places, instrumental, with no partner in the usage line. WSJP lists zamienić się as a synonym of wymienić się and does not fill z kimś on zamienić się itself.
rozmienić · break a note · and wymienić walutę
✓ rozmienić banknot, pieniądz, pieniądze, stówę · rozmienić na drobne, na monety WSJP · rozmienić · sense banknot · collocations · two lists · hypernym wymienić · schema CO + (na CO)
✓ rozmienić banknoty na dwu- i pięciozłotówki. · rozmienił trzy 20 złotówki · rozmień stówkę WSJP · NKJP · the banknotes line fills na + accusative · the other two fill the note and leave na out
✓ rozmienić banknot na drobne constructed · banknot and na drobne are separate WSJP collocations · the citation that fills both slots is banknoty na dwu- i pięciozłotówki
✓ Wymieniłem dzisiaj złotówki na euro. · wymieniać baterię / walutę Wikisłownik · wymieniać · example and collocation · złotówki accusative · na euro
✓ dolary, które można wymienić na złotówki · można wymienić ją na inne waluty WSJP · kantor citation · wymienialny citation · na + accusative of the other money · the headword złotówka lists wymienić coś, zamienić coś na złotówki
break a note into small change · exchange zlotys for euros · dollars for zlotys · WSJP’s sense labeled pieniądze on wymienić is replacement of an object, with collocations pieniądze, dolary beside żarówkę and na nowy. The currency lines above are the na-clauses and the Wikisłownik collocation wymieniać walutę.
Aspect labels · dokonany and niedokonany · as the dictionaries print the pair
✓ wymienić, aspekt: dokonany, odpowiednik aspektowy: wymieniać · wymieniać, aspekt: niedokonany · wymienić się, odpowiednik aspektowy: wymieniać się WSJP · the goods articles and the się article
✓ wymienić — wymieniać · wymienić się — wymieniać się · zamienić — zamieniać Słownik języka polskiego PWN · the headword line is the pair
The pair is the dictionaries’ aspect label. dokonany and niedokonany name the two forms. This page does not add a further claim about the pair.
Places of Polish wymienić: introducer, marking, status, and the English and Russian marking
| Place | Introduced by (working) | Polish marking | Status in the sources | English and Russian |
|---|
| Agent | subject | nominative | WSJP Rz osobowy · Wymieniam · Agora · omitted on the infinitive collocations | subject of exchange · nominative of обменять |
|---|
| Theme | the thing given | accusative on the transitive · bare instrumental on się | WSJP CO · ją, skóry, akcje, znaczki · instrumental adresami, koszulkami, czym | object of exchange · accusative of обменять · instrumental of обменяться |
|---|
| Counter-Theme | the thing received | na + accusative | WSJP na inną żywność, na żywność, na złoto · Wikisłownik na euro · w zamian za is a different marker | English for · Russian на + accusative |
|---|
| Partner | the other person | z + instrumental | WSJP z KIM · z nim · z BGK · z innymi · optional in the schema | English with · Russian с + instrumental on -ся |
|---|
| Reciprocal | się, or a plural subject | instrumental Theme · z + instrumental · or na + accusative | WSJP (z KIM) + CZYM · wymienili się koszulkami · second schema na CO | English keeps a direct object · Russian -ся puts the Theme in the instrumental |
|---|
| Money | the note, or the currency | accusative · na + accusative | WSJP rozmienić CO + (na CO) · na drobne · Wikisłownik złotówki na euro, wymieniać walutę | no separate English exchange pattern for breaking a note · Russian разменять is the note verb |
|---|
Marking map. On wymienić and wymieniać, read the accusative as the thing given and na plus accusative as the thing received. Read z plus instrumental as the partner. On wymienić się, read the bare instrumental as the Theme and z plus instrumental as the partner, in the lines that print them. Read na byle co as the other się schema, with no instrumental Theme. On rozmienić, read the accusative as the note and na plus accusative as the smaller money.
- Accusative of the Theme. WSJP’s slot is CO. The filled accusatives include ją, znaczki, karty telefoniczne, skóry, sól, akcje, wizytówki. A line can name only the accusative. PWN’s coś is inside the gloss dać komuś coś.
- na plus accusative, the counter-Theme. na inną żywność, na inny potrzebny przedmiot, na żywność, na złoto, na euro, na złotówki, na inne waluty. English for and Russian на plus accusative are that place on the other pages. w zamian za siedmiu Albańczyków is not this preposition.
- z plus instrumental, the partner. The schema slot is z KIM. The filled phrases are z nim, z BGK, z nią, z innymi, and, on the role-swap sense of wymienić się, z Karolem Zaborowskim. French avec, German mit plus dative, and English with are the partner markings on the sibling pages. Russian prints the person in с plus instrumental on обменяться, not in Rosenthal’s transitive что на что.
- The three transitive slots are one schema, and the citations split them. WSJP prints CO + (z KIM) + (na CO) as one government string, on wymienić and on wymieniać. No citation opened here fills accusative, z, and na in one clause. Cambridge does not print with and for in one clause. A filled triple is constructed below.
- Instrumental Theme of się. adresami, wizytówkami, znaczkami, monetami, koszulkami, powierzchnią, uśmiechami, czym. The transitive greetings sense keeps an accusative: wymienili posępne spojrzenia, schema CO + (z KIM) or a plural subject plus CO. That accusative is not the instrumental of wymienić się adresami.
- Plural subject. Zawodnicy … wymienili się koszulkami is a plural subject, an instrumental Theme, and no z. Wymienili się gracze is the role-swap sense, plural, with no instrumental thing. The schema’s Rzpl is that plural. wymieniliśmy się adresami is the collocation adresami in a constructed 1pl clause.
- zamienić diverges where the sense is replacement or transformation. Sense mieszkanie is zastąpić kimś lub czymś innym, with na and without z KIM. Sense dom na muzeum is causing someone or something to become someone or something else, and the schema prints w or na. wymienić’s goods schema does not print w. The greetings sense zamienić z kimś kilka słów is talk, accusative, off the goods frame. PWN’s zamienić się is dać sobie coś nawzajem and stać się kimś innym lub czymś innym, with no case string. A partner z kimś on zamienić się is unprinted in the articles opened here.
- Off the goods frame, in the same articles. WSJP sense nazwiska and PWN’s fourth sense are listing names. Wikisłownik’s Trudno jest wymienić żarówkę w ciemności and WSJP’s replacement sense, with żarówkę and na nowy, are putting a new object in place of an old one. PWN’s sports sense is a substitution. zamienić się w słuch is WSJP’s idiom, w plus accusative. None of these is wymienić coś na coś z kimś.
Examples
Printed dictionary lines come first. A constructed line reuses a printed case or preposition. It is labelled constructed. A starred line is not a frame these articles print.
Real · accusative and na + accusative
✓ Wymieniam skóry na żywność. WSJP · wymieniać
✓ chcieli ją wymienić na inną żywność. WSJP · wymienić
✓ Wymieniłem dzisiaj złotówki na euro. Wikisłownik · wymieniać
Real · z + instrumental, and się with an instrumental Theme
✓ wymienić z nim akcje. WSJP · accusative Theme · no na
✓ Zawodnicy kulturalnie wymienili się koszulkami. WSJP · plural · instrumental Theme
✓ wymienić się adresami. WSJP · collocation
✓ mieć czym się wymieniać z innymi. WSJP · instrumental Theme · z + instrumental
Constructed · the schema filled, or the collocation in a finite clause
✓ wymieniliśmy się adresami. constructed · collocation wymienić się adresami · the 1pl clause is not the collocation line
✓ Pat wymienił znaczki na książkę z Chrisem. constructed · accusative, na, and z are the WSJP schema · no citation fills all three · the names are not the printed subjects
✓ rozmienić banknot na drobne. constructed · the two collocations are separate · banknoty na dwu- i pięciozłotówki is the citation that fills both slots
✓ Pat zamienił się z Chrisem. constructed · zamienić się miejscami is English Wiktionary, with no z · z kimś is printed on wymienić się and on zamienić kilka słów · not on this places line
Unprinted · not a frame of these articles
✗ Pat wymienił Chrisowi znaczki. constructed · PWN’s komuś is inside dać komuś coś · WSJP’s partner slot is z KIM, not a bare dative
✗ Pat wymienił adresami. constructed · the instrumental Theme is the CZYM schema of wymienić się · the transitive slot is accusative CO
Notes
Working paper · October 2026 · Polish micro-entry · Index 2 Transfer
wymienić and wymieniać take the thing given as an accusative. The thing received is na plus accusative. The partner is z plus instrumental. wymienić się takes the thing as a bare instrumental. rozmienić breaks a note. zamienić also turns X into Y.
PL micro-entry live
Index 2 Transfer · wymieniać / zamieniać
accusative + na + z unprinted as one citation
RU обменять live
DE tauschen live
Sense × language: exchange · Polish (wymienić, wymieniać, wymienić się, zamienić, rozmienić). The goods exchange is the page. Listing names, replacing a bulb, and the sports substitution stay off that frame. Geometry neighbors: exchange · обменять, for на and the instrumental of -ся, and exchange · tauschen, for gegen and mit. Index 2 lists this pair. No English micro-entry. The stub is exchange.html.
Open items
- The transitive triple is a schema. CO + (z KIM) + (na CO) is one WSJP string. na inną żywność and z nim akcje are different citations. Cambridge prints for and with as separate patterns. The constructed triple is not a citation.
- w zamian za is not na. The hostage citation prints w zamian za. The goods schema’s received-thing slot is na CO.
- PWN’s komuś is inside the gloss. dać komuś coś w zamian za coś innego does not print a dative partner of wymienić. The partner slot WSJP prints is z KIM.
- Two schemas of się. (z KIM) + CZYM puts the Theme in the instrumental. (z KIM) + na CO keeps na plus accusative, as in na byle co, with no instrumental Theme. The accusative-to-instrumental shift is the first of those schemas.
- zamienić się z kimś. English Wiktionary prints zamienić się miejscami, with no z. WSJP names zamienić się as a synonym of wymienić się and fills z on wymienić się, not on a separate zamienić się goods article. The transform idiom zamienić się w słuch is w plus accusative.
- rozmienić banknot na drobne. banknot and na drobne are separate collocations. The citation that fills both slots is banknoty na dwu- i pięciozłotówki.
Corpus filenames and sources checked
Dictionary frames: Wielki słownik języka polskiego PAN (WSJP), for wymienić, wymieniać, wymienić się, zamienić, rozmienić, and the currency lines under kantor, wymienialny, and złotówka. Słownik języka polskiego PWN, for the sense glosses of wymienić, wymienić się, zamienić, and zamienić się. Wikisłownik, for wymieniać, wymienić, zamienić, and rozmienić. English Wiktionary, for wymienić and zamienić. English: Cambridge, learner and business, exchange, as cited on the Portuguese page. Russian: exchange-ru. Constructed clauses reuse a printed case or preposition. The names Pat and Chris are the ones on sell-pl, not dictionary subjects. Index 2 lists Polish for this class.
Records wymienić and wymieniać with the thing given as an accusative, the thing received in na plus accusative, and the partner in z plus instrumental. wymienić się puts that thing in the bare instrumental: wymienić się adresami, koszulkami. rozmienić breaks a note into smaller money in na plus accusative. zamienić shares na and also means turning X into Y.